Procedury dot. zagrożenia poczucia bezpieczeństwa

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH ZAGROŻENIA POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA UCZNIÓW

Nauczyciel bądź pracownik szkoły, który jest świadkiem agresywnego zachowania uczniów, przemocy fizycznej lub psychicznej, bądź uzyska informację o takim zachowaniu jest zobowiązany do:

  1. Natychmiastowej słownej i stanowczej reakcji na zaistniałą sytuację, tzn. rozdzielenia uczniów i odizolowania stron konfliktu w sposób gwarantujący ich bezpieczeństwo.
  2. Jeżeli uczestnik, bądź uczestnicy konfliktu wymagają udzielenia pierwszej pomocy przedlekarskiej, nauczyciel zaprowadza ich do gabinetu pielęgniarki lub prosi inne osoby  o pomoc w przekazaniu informacji pielęgniarce szkolnej o miejscu zdarzenia.
  3. W przypadku nieobecności pielęgniarki, nauczyciel osobiście udziela pierwszej pomocy przedlekarskiej.
  4. Nauczyciel/pracownik szkoły, który był świadkiem zdarzenia lub uzyskał informacje  o zdarzeniu zagrażającym poczuciu bezpieczeństwa uczniów, zgłasza zaistniały fakt do wychowawcy klasy i pedagoga szkolnego.
  5. Wychowawca lub pedagog przeprowadza rozmowę z uczniami mającą na celu wyjaśnienie okoliczności zdarzenia i pogodzenia stron konfliktu.
  6. Wychowawca klasy lub pedagog informuje o zajściu rodziców ucznia pokrzywdzonego oraz rodziców sprawcy zdarzenia.
  7. Wychowawca klasy lub pedagog omawia z rodzicami zachowanie dziecka (sprawcy zdarzenia) i ustala strategię współpracy rodziców ze szkołą.
  8. Sprawca konfliktu otrzymuje karę zgodną ze Statutem Szkoły. Zastosowanie kary wyznacza wychowawca klasy.
  9. Pedagog szkolny udziela dziecku krzywdzonemu i jego rodzicom stosownej pomocy   i wsparcia.
  10. W sytuacjach wymagających konfrontacji, wychowawca lub pedagog organizuje wspólne spotkanie uczniów i ich rodziców celem rozwiązania sytuacji konfliktowej.
  11. Wychowawca lub pedagog szkolny zgłasza zdarzenie dyrektorowi szkoły.
  12. Dyrektor szkoły powiadamia policję o każdym zdarzeniu, w wyniku którego została poważnie naruszona nietykalność osobista ucznia.
  13. W przypadku nieobecności w szkole wychowawcy klasy, bądź pedagoga realizację procedur przejmuje wicedyrektor.
  14. Każde zdarzenie związane z przemocą fizyczną lub psychiczną zostaje odnotowane  w dokumentacji wychowawcy klasy i pedagoga szkolnego.

Symptomy umożliwiające identyfikację uczniów – ofiar przemocy to:

  • zamykanie się w sobie,
  • smutek, przygnębienie,
  • opuszczanie się w nauce,
  • osamotnienie,
  • zmienność nastrojów,
  • objawy psychosomatyczne (np. bóle głowy, bóle brzucha),
  • spóźnianie się do szkoły lub jej unikanie, wagary,
  • trzymanie się blisko nauczycieli,
  • bycie obiektem drwin ze strony kolegów,
  • izolowanie się,
  • ślady przemocy (sińce, zadrapania, zniszczone ubranie i przybory szkolne).
Sprawcy przemocy przejawiają symptomy takie jak:
  • siła i sprawność fizyczna,
  • silna potrzeba dominacji i podporządkowywania sobie innych,
  • trudności w podporządkowywaniu się normom,
  • impulsywność,
  • mała tolerancja na frustrację,
  • buntowniczość,
  • agresja (również wobec dorosłych),
  • słaba empatia wobec słabszych,
  • obniżony poziom lęku,
  • pozytywny obraz własnej osoby.
Zasady podejmowania interwencji w sytuacjach wystąpienia zachowań agresywnych   i przemocowych.
  • należy reagować na każdą sytuację, w której występuje agresja i przemoc –
  • brak reakcji komunikuje  uczniom, że mają prawo tak się zachowywać,
  • doraźne sytuacje wymagają szybkiej i zdecydowanej interwencji,
  • ważne jest wykazywanie troski o ucznia (dotyczy to zarówno ofiary jak i sprawcy). Nie należy potępiać ucznia, ale wskazywać na zachowania nieaprobowane, wyrażać brak zgody na stosowanie agresji i przemocy,
  • każdą sytuację należy wnikliwie rozpatrywać,
  • konieczne jest współdziałanie z innymi nauczycielami i udzielanie sobie nawzajem wsparcia.
Osoba podejmująca interwencję powinna unikać:
  • agresji fizycznej,
  • agresji słownej (nie obrażać, nie zawstydzać, nie oceniać ucznia, nie stosować komunikatów typu „ Ty”),
  • okazywania niepewności,
  • długich monologów i moralizowania,
  • wchodzenia w rolę sprawcy, by mu pokazać, co czuje osoba poszkodowana.
Powinna natomiast:
  • reagować stanowczo,
  • mówić prosto i jasno,
  • traktować sprawcę jak osobę, która może sama wziąć odpowiedzialność za swoje czyny,
  • jeśli to konieczne to użyć siły, ale tylko tyle, ile potrzeba np. do rozdzielenia bijących się uczniów,
  • szanować ucznia (mówić o zachowaniu, nie o osobie).
W rozmowie z dziećmi – ofiarami przemocy należy pamiętać, aby:
  • powiedzieć dziecku o swoich intencjach,
  • okazać ciepło i akceptację,
  • wczuć się w stan emocjonalny dziecka,
  • dostosować się do sposobu mówienia, siedzenia dziecka,
  • aktywnie, uważnie słuchać,
  • zadawać pytania ułatwiające nawiązanie kontaktu,
  • unikać zbyt wielu dociekliwych pytań,
  • być cierpliwym – dawać czas na udzielenie odpowiedzi,
  • nie oceniać dziecka ani zdarzeń, które przedstawia,
  • nie podważać jego wypowiedzi,
  • pomagać dziecku nazywać uczucia,
  • nie mówić za dziecko,
  • pokazywać dziecku jego mocne strony, dowartościować je,
  • docenić odwagę dziecka, kiedy mówi o bolesnych dla siebie zdarzeniach,
  • uszanować jego odmowę i lęk, kiedy nie wskazuje sprawców,
  • przypomnieć dziecku prawa, które go chronią,
  • informować dziecko o wszystkim, co zamierzamy zrobić w tej sytuacji,
  • zmotywować je do współpracy ( z wychowawcą, pedagogiem szkolnym, terapeutą, przedstawicielami innych instytucji) w celu rozwiązania problemu.
W rozmowie ze sprawcą/sprawcami zdarzenia należy:
  • jeżeli w zdarzeniu przemocy uczestniczy więcej niż jedna osoba należy rozmawiać  z każdym z osobna, zaczynając od lidera grupy,
  • miejscem rozmów powinno być pomieszczenie zapewniające spokój,
  • nauczyciel, który decyduje się na przeprowadzenie rozmowy powinien jasno określić jej cel,
  • nauczyciel powinien opisać zachowanie ucznia, które jest powodem rozmowy ,
  • należy upewnić ucznia, że nauczyciel chce mu pomóc,
  • sprawca (sprawcy) musi otrzymać od nauczyciela jasny i jednoznaczny komunikat o braku  akceptacji zachowania agresywno- przemocowego,
  • należy dać uczniowi szansę wypowiedzenia się na temat zachowania będącego powodem interwencji,
  • wysłuchać, stosując aktywne metody słuchania,
  • jeżeli uczeń milczy należy powrócić jeszcze raz do propozycji pomocy,
  • omówić z uczniem skutki przejawianych przez niego zachowań oraz poinformować  o potrzebie spotkania z rodzicami.
Metody współpracy szkoły z policją

W ramach długofalowej pracy profilaktyczno – wychowawczej szkoła i policja utrzymują stałą, bieżącą współpracę w zakresie profilaktyki zagrożeń.

Koordynatorami współpracy powinni być: pedagog szkolny oraz specjalista ds. nieletnich  i patologii właściwej jednostki policji.

Do współpracy ze szkołą zobowiązany jest także dzielnicowy, w rejonie którego znajduje się szkoła/placówka.

Pracownicy szkoły wyznaczeni do współpracy z policją, specjaliści ds. nieletnich i patologii oraz dzielnicowi powinni wspólnie ustalić wzajemnie zasady kontaktu, by móc na bieżąco wymieniać informacje i rozwiązywać problemy związane z bezpieczeństwem i dobrem uczniów.

W ramach współpracy policji ze szkołą organizuje się:

  • spotkania pedagogów szkolnych, nauczycieli, dyrektorów szkół z zaproszonymi specjalistami ds. nieletnich i patologii, podejmujące tematykę zagrożeń przestępczością oraz demoralizacją dzieci  i młodzieży w środowisku lokalnym,
  • spotkania tematyczne młodzieży szkolnej z udziałem policjantów m.in. na temat odpowiedzialności nieletnich za popełniane czyny karalne, prawnych aspektów narkomanii, wychowania w trzeźwości itp. oraz z młodszymi uczniami, na temat zasad bezpieczeństwa, zachowań ryzykownych oraz sposobów unikania zagrożeń,
  • informowanie policji o zdarzeniach na terenie szkoły wypełniających znamiona przestępstwa, stanowiących zagrożenie dla życia i zdrowia uczniów oraz przejawach demoralizacji dzieci   i młodzieży,
  • udzielanie przez policję pomocy szkole w rozwiązywaniu trudnych, mogących mieć podłoże przestępcze problemów, które zaistniały na terenie szkoły,
  • wspólny – szkoły i policji – udział w lokalnych programach profilaktycznych związanych    z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom oraz zapobieganiem demoralizacji i przestępczości nieletnich.
UWAGA:

Policja powinna być wzywana do szkoły w sytuacjach, o których mowa w „Procedurach” albo, gdy wyczerpane zostaną środki możliwe do zastosowania przez szkołę w określonej sytuacji, w których obecność policji jest konieczna.

Każda, dotycząca uczniów wizyta policjanta w szkole, powinna być wcześniej zasygnalizowana dyrektorowi lub pedagogowi.

W przypadku znalezienia na terenie szkoły broni, materiałów wybuchowych, innych niebezpiecznych substancji lub przedmiotów, należy zapewnić bezpieczeństwo przebywającym na terenie szkoły osobom, uniemożliwić dostęp osób postronnych do tych przedmiotów i wezwać policję – tel. 997 lub 112.

Postępowanie nauczyciela wobec ucznia – sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa:

  • niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły,
  • ustalenie okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia,
  • przekazanie sprawcy (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły, lub pedagogowi szkolnemu pod opiekę,
  • powiadomienie rodziców ucznia-sprawcy,
  • niezwłoczne powiadomienie policji w przypadku, gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała, itp.), lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest nikomu znana,
  • zabezpieczenie ewentualnych dowodów przestępstwa, lub przedmiotów pochodzących  z przestępstwa i przekazanie ich policji
W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat należy zawiadomić policję lub sąd rodzinny.

W przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia należy zawiadomić prokuratora lub policję (art. 4 Upn i art. 304 Kpk). Jeżeli przestępstwo ma miejsce na terenie szkoły, należy wezwać policję.

Postępowanie nauczyciela wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego   lub przestępstwa.

  • udzielenie pierwszej pomocy (przedmedycznej), bądź zapewnienie jej udzielenia poprzez wezwanie lekarza w przypadku kiedy ofiara doznała obrażeń,
  • niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły,
  • powiadomienie rodziców ucznia,
  • niezwłoczne wezwanie policji w przypadku, kiedy istnieje konieczność profesjonalnego zabezpieczenia śladów przestępstwa, ustalenia okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia.